Một câu hỏi là thắc mắc chung của những ai khi tham gia vào thị trường vận tải đều sẽ nghi vấn đó là BL là gì trong xuất nhập khẩu? Hiện nay, Bl là một trong các thuật ngữ phổ biến và quan trọng của hoạt động vận tải biển, là một phần giúp tạo ra giá trị cho hàng hóa và gia tăng giá trị mà không làm thay đổi bản chất hay thành phần cấu tạo của hàng hóa đó. Vậy thì sau đây hãy cùng Giải Pháp Web khám phá xem chính xác BL là gì và những thông tin chi tiết về vận đơn đường biển này nhé!
1. BL là gì trong xuất nhập khẩu?
BL là từ viết tắt của Bill of Lading, hay còn gọi là vận đơn đường biển. Đây là một loại chứng từ vận tải vô cùng quan trọng, có thể nói là quan trọng nhất trong các hoạt động vận tải hàng hóa quốc tế trong các loại vận tải cũng không được xem là nói quá. Khi hàng hóa đã được sắp xếp lên tàu, thuyền thì người vận chuyển hoặc đại lý vận chuyển sẽ phát hành vận đơn. Vận đơn không chỉ là biên nhận xác nhận người vận chuyển đã nhận hàng hay chưa mà nó còn là một hợp đồng chính thức giữa người giao hàng và người vận chuyển với nhau. Vậy bạn đã biết được câu trả lời cho vấn đề BL là gì trong xuất nhập khẩu chưa?
Vận đơn sẽ ghi lại các thông tin quan trọng như số lượng hàng hóa, quy trình vận chuyển và phương thức thanh toán cước phí. Đây được coi là tài liệu cần thiết giúp cho người gửi và người nhận hay các bên liên quan có thể theo dõi toàn bộ quá trình vận tải và đồng thời đảm bảo rằng hàng hóa sẽ được giao đúng với số lượng đã đặt trong tình trạng tốt nhất như đã ký kết trong hợp đồng từ trước.
2. Phân loại các hình thức vận đơn đường biển
Trong khi sử dụng vận đơn đường biển, có thể sẽ gặp nhiều loại vận đơn đường biển khác nhau và còn tùy thuộc vào các yếu tố như tình trạng đơn hàng, cách thức vận chuyển và người nhận mà sẽ chia ra thành nhiều loại vận đơn khác nhau. Hãy cùng tham khảo xem có tổng cộng bao nhiêu hình thức vận đơn đường biển nhé!
2.1. Phân loại theo chủ thể nhận hàng (Straight BL – To Order BL – To Bearber BL)
Vận đơn đích danh – Straight BL là vận đơn ghi rõ tên và địa chỉ người nhận và người giao hàng sẽ giao hàng khi đúng chủ sở hữu tên, địa chỉ được ghi trên Bill. Vận đơn giao hàng cho người cầm đơn – To Bearber BL là một loại vận đơn không ghi tên người nhận cụ thể. Mà thay vào đó, bất kỳ ai cầm vận đơn này đều sẽ trở thành người nhận đơn của vận đơn và hàng hóa được ghi trên vận đơn.
Vận đơn theo lệnh – To Order BL là loại vận đơn không hiện tên consignee mà chỉ ghi dòng To Order tại mục consignee và vận đơn này sẽ giao hàng đến người cầm vận đơn và được xác nhận ký hậu của shipper. Trên vận đơn theo lệnh này, tại mục consignee có thể được ghi chú là To order of consignee hoặc To order of bank. khi gặp những vận đơn như này thì nên chú ý đến ký hậu và đóng dấu, vì việc ký hậu và đóng dấu là cách chuyển nhượng quyền sở hữu cửa đơn hàng.
2.2. Phân loại theo tính pháp lý của hàng hóa (Original BL – Copy BL)
Vận đơn gốc – Original BL là vận đơn có dấu Original và đã được đóng dấu mộc hoặc có chữ ký xác nhận và mang tính sở hữu, còn vận đơn bản sao – Copy BL sẽ có nội dung giống với vận đơn gốc nhưng không có dấu mộc và chữ ký. Loại vận đơn này sẽ có dòng chữ COPY – NON NEGOTIABLE và sẽ không được chuyển nhượng.
2.3. Phân loại theo phê chú trên vận đơn (Clean BL – Unclean BL)
Vận đơn hoàn hảo – Clean BL là loại vận đơn không có bất kỳ ghi chú nào về khiếm khuyết của lô hàng, điều này rất quan trọng bởi vì đơn hàng này sẽ khiến cho consignee hoặc ngân hàng an tâm hơn về lô hàng. Còn vận đơn không hoàn hảo – Unclean BL là vận đơn ngược lại với vận đơn hoàn hảo, người chuyên chở sẽ có ghi chú không tốt về tình trạng của lô hàng, có thể ghi một số thông tin xấu như bị thủng, bị rách, hoặc có hư hại nào đó về các đơn hàng riêng lẻ.
2.4. Phân loại theo tình trạng bốc xếp hàng hóa (Shipped On Board BL – Received For Shipment BL)
Vận đơn đã bốc hàng lên tàu – Shipped On Board BL là loại vận đơn mà chủ tàu hoặc nhân viên mà chủ tàu đã cấp cho người gửi hàng khi hàng đã được bốc lên tàu và vận đơn nhận hàng để chở – Received For Shipment BL là vận đơn cam kết sẽ bốc hàng lên con tàu đã được thống nhất từ trước.
2.5. Phân loại theo hành trình và phương thức chuyển chở hàng hóa (Direct BL – Through BL – Intermodal BL)
Vận đơn đi thẳng – Direct BL là loại vận đơn hàng hóa sẽ được di chuyển thẳng từ nơi vận chuyển đến cảng đích mà không chuyển qua bất kỳ phương tiện di chuyển hàng hóa đường biển và cập một cảng nào khác trên đường đi. Và vận đơn đa phương thức – Intermodal BL là loại vận đơn thường dùng trong vận chuyển container với hình thức door to door và được dùng cho nhiều phương pháp di chuyển như đường biển, đường hàng không và đường bộ.
Vận đơn chở suốt – Through BL sẽ có nhiều người chuyên chở và nhiều tàu chuyên chở vậy nên chủ hàng không cần quá để tâm đến đơn hàng có truyền tải hay không. Tuy nhiên, chỉ có một vận đơn có tính sở hữu duy nhất. Trong vận đơn này có các vận đơn con là vận đơn địa hạt là không có tính sở hữu.
2.6. Phân loại theo phương thức thuê tàu (Liner BL – Voyage Charter BL)
Vận đơn tàu chợ – Liner BL là vận đơn thông dụng nhất và chiếm hầu hết trên thị trường vận tải đường biển và vận đơn tàu chuyến – Voyage charter BL là loại vận đơn sẽ được phát cho người sở hữu đơn hàng khi sử dụng tàu chuyến để vận tải và thường đi kèm với hợp đồng cho thuê tàu.
2.7. Phân loại theo chủ thể cấp nhận đơn (Master BL – House BL)
Vận đơn chủ – Master BL là vận đơn do hãng tàu phát hành và thường được viết tắt là MBL hoặc MB/L và có thể thấy tên và logo của hãng tàu trên trang đầu của vận đơn. Nếu đã làm các vận đơn thành thạo thì sẽ dễ dàng nhận ra tên hãng tàu một cách dễ dàng. Trên Master Bill người gửi sẽ là công ty nhận vận tải ở nước xuất khẩu, còn người nhận sẽ là công ty giao nhận vận tải ở nước xuất khẩu.
House Bill of Lading sẽ là vận đơn đường biển do công ty phía giao nhận vận tải phát hành. Ở các nước khác, House Bill còn được một công ty vận chuyển có tên là NVOCC – Non Vessel Ocean Common Carrier phát hành. Sau khi chủ hàng đóng gói hàng và giao cho công ty giao nhận thực hiện các thủ tục hải quan xuất khẩu và nộp phí liên quan, thì công ty giao nhận sẽ phát hành vận đơn đến khách hàng.
2.8. Phân loại theo hình thức (Original BL – Telex Release BL – Surrender BL)
Vận đơn giao hàng bằng điện – Telex Release BL là loại vận đơn người nhận không cần xuất trình vận đơn gốc. Còn vận đơn đã được xuất trình – Surrendered BL là vận đơn đã được xuất trình cho hãng tàu hoặc cho người đại diện hãng tàu. Tương tự với vận đơn giao hàng bằng điện, người nhận sẽ chỉ cần hoàn tất các thủ tục thanh toán các phí cước là có thể nhận hàng mà không cần xuất trình vận đơn gốc.
3. Chức năng và ý nghĩa của BL là gì trong xuất nhập khẩu?
3.1. Tác dụng của Bill of Lading
Dựa vào vận đơn mà có thể thu về được các tác dụng chính của Bill of Lading đó là:
- Vận đơn có thể được dùng làm căn cứ khai báo hải quan và thủ tục cho việc xuất nhập khẩu hàng hóa để kiểm tra thông tin hàng hóa.
- Vận đơn được xem là tài liệu kèm theo hóa đơn thương mại trong bộ chứng từ mà người bán cung cấp cho người mua hoặc ngân hàng để thanh toán.
- Vận đơn có thể còn được dùng để làm căn cứ xác định số lượng hàng hóa mà người bán đã đàm phát trước đó trong hợp đồng với khách hàng.
- Vận đơn được xem như là chứng từ để cầm cố, chuyển giao và mua bán hàng hóa và cũng là chứng từ quan trọng trong bộ chứng từ khiếu nại phá bảo hiểm hay các bên liên quan khi gặp vấn đề về đơn hàng.
3.2. Chức năng và ý nghĩa của BL
Vận đơn đường biển không chỉ là một chứng từ đơn giản mà nó còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi cho tất cả các bên tham gia vào quá trình vận chuyển. Vậy nên, có thể dựa vào khái niệm BL là gì trong xuất nhập khẩu mà có thể tập trung các chức năng của BL vào 3 chức năng chính:
- Là bằng chứng xác nhận đã nhận hàng: Vận đơn là giấy tờ pháp lý xác nhận người vận chuyển đã nhận hàng và đảm bảo rằng sẽ giao hàng đúng số lượng và thời gian tại cảng đích. Đây là một các tài liệu quan trọng có thể đảm bảo được quyền lợi cho cả người gửi và người nhận.
- Chức năng sở hữu hàng hóa: Chức năng này được hiểu như việc người sở hữu vận đơn gốc tại cảng đều là người có quyền duy nhất đứng ra nhận hàng. Ngoài ra, đơn hàng cũng có thể mua bán hoặc chuyển nhượng lại cho bên thứ 3 và có thể được thực hiện nhiều lần trước khi đơn hàng được giao đến. Mỗi lần chuyển nhượng, là mỗi lần người cầm vận đơn gốc có quyền đòi hỏi người chuyên chở hàng theo điều kiện đã quy định trong vận đơn tại cảng đích.
- Giấy tờ thanh toán tại ngân hàng: Vận đơn có thể được sử dụng như là một công cụ dùng để thanh toán trong các giao dịch quốc tế. Khi chuyển nhượng vận đơn thì nó sẽ trở thành bằng chứng cho việc sở hữu hàng hóa, giúp cho cả người gửi hàng và người nhận thanh toán hoặc lấy hàng tại cảng đích.
- Là bằng chứng của hợp đồng vận chuyển: BL cũng chính là hợp đồng vận chuyển giữa người giữ và người vận chuyển hàng hóa. Trong đó ghi các điều khoản, trách nhiệm của mỗi bên và quy trình vận chuyển hàng hóa rõ ràng. Vận đơn có thể xác định rõ các quyền lợi và nghĩa vụ của các bên liên quan xuyên suốt quá trình vận chuyển, từ khi đơn hàng được sắp xếp lên phương tiện vận chuyển cho đến khi đơn hàng được giao đến tay khách hàng.
4. Các nội dung chính trong Bill of Lading
Bên cạnh vấn đề BL là gì trong xuất nhập khẩu, thì việc nắm rõ các thông tin cần thiết trong vận đơn cũng vô cùng quan trọng. Theo đó, một vận đơn tiêu chuẩn cần phải có các thông tin cơ bản sau có thể đảm bảo tính pháp lý và hiệu lực trong giao dịch:
- Số vận đơn: Mã số vận đơn sẽ do người phát hành và được dùng để tra cứu, khai báo với hải quan.
- Thông tin người gửi và người nhận: Bao gồm tên và địa chỉ của cả người gửi và người nhận hàng.
- Tên tàu: Tên tàu sẽ chở hàng hóa và bao gồm cả mã hiệu chuyến đi.
- Mô tả hàng hóa: Cung cấp đầy đủ các thông tin chi tiết bao gồm tên, loại hàng, kích thước, thể tích và trọng lượng của đơn hàng.
- Cước phí và phụ phí: Cung cấp chi tiết về phí vận chuyển và các phí phụ thu có liên quan đến đơn hàng.
- Cảng xếp và dỡ hàng hóa: Tên và địa chỉ nơi hàng hóa được xếp lên và dỡ xuống.
- Số bản vận đơn: Số bản vận đơn là mô tả về số lượng và phương pháp đóng gói đơn hàng.
- Thời gian và địa chỉ cấp vận đơn: Cung cấp ngày, giờ và địa điểm vận đơn được phát hành.
- Xác nhận của đơn vị vận chuyển: Phải có xác nhận của đơn vị vận chuyển để xác minh tính hợp lệ của vận đơn.
5. Những lưu ý về vận đơn đường biển
Khi sử dụng vận đơn đường biển cần phải lưu ý một vài điểm mấu chốt để có thể đảm bảo quá trình vận chuyển được diễn ra thuận lợi, suôn sẻ và tránh những rủi ro không đáng có trong quá trình di chuyển. Vậy có những lưu ý nào trong vấn BL là gì trong xuất nhập khẩu mà các doanh nhân tương lai không thể bỏ qua?
- Kiểm tra form mẫu của vận đơn: Trước khi sử dụng vận đơn hãy chắc chắn rằng mẫu vận đơn nhận được phù hợp với các quy định và tiêu chuẩn quốc tế, vì điều này có thể giúp đảm bảo tính hợp pháp và thuận tiện trong quá trình vận tải.
- Kiểm tra độ chính xác và tính pháp lý: Mọi thông tin trên vận đơn đều cần phải chính xác một cách tuyệt đối, nếu có sai sót trong thông tin có thể dẫn đến mâu thuẫn giữa các bên liên quan và đặc biệt là trong những trường hợp thất thoát hoặc hư hỏng hàng hóa.
- Chú ý đến các điều khoản về bảo hiểm: Nếu có thể, thì hãy đảm bảo các điều kiện bảo hiểm hàng hóa đã được thỏa thuận rõ ràng, vì vận đơn thường sẽ không bao gồm các gói bảo hiểm cho đơn hàng trong khi vận chuyển.
- Kiểm tra tình trạng đơn hàng trước khi nhận vận đơn: Nếu trong quá trình di chuyển có xảy ra bất cứ một tình huống hay dấu hiệu nào của việc đơn hàng bị hư hỏng hay gặp sự cố nào đó về hàng hóa thì bạn cần ghi chú rõ ràng trên vận đơn. Bạn sẽ bảo vệ được quyền lợi của bản thân trong trường hợp phát hiện hàng hóa bị hư hỏng hay thất thoát trong quá trình vận chuyển.
- Xác minh chi tiết địa chỉ và hàng hóa: Trước khi đơn hàng được vận chuyển, hãy kiểm tra tất cả các thông tin về địa chỉ nhận hàng và mô hàng hóa. Việc này có thể tránh được những sai sót trong quá trình vận chuyển và đồng thời đảm bảo rằng hàng sẽ được giao đến đúng nơi giao hàng.
- Cập nhập phiên bản mới nhất: Hãy đảm bảo rằng phiên bản sử dụng là phiên bản mới nhất của vận đơn và đã được cập nhập với mọi thay đổi trong quy định hoặc các điều khoản trong hợp đồng. Điều này giúp cho doanh nghiệp tránh những lỗi phát sinh do sử dụng các mẫu vận đơn cũ không có hiệu lực.
- Kiểm tra hóa đơn vận đơn gốc: Vận đơn gốc phải được phát hành đúng số và có dấu xác nhận từ đơn vị vận chuyển để đảm bảo lô hàng là hợp pháp và các thủ tục thanh toán hoặc giao hàng được thực hiện.
6. Kết luận
Ngày nay, các hoạt động giao thương hàng hóa đang phát triển hơn bao giờ hết, đặc biệt là các hoạt động về vận tải trong nước cũng như là quốc tế. Phải biết rằng, để xây dựng nên một bộ luật vận tải mang tính chất toàn cầu không phải là điều dễ dàng, hoặc có thể nói là không khả thi bởi vì sẽ không có một bộ luật nào phù hợp và hài hòa được với luật pháp của tất cả các quốc gia cùng một lúc. Chính vì thế, tập quán quốc tế là rất quan trọng và BL cũng là một trong số đó.
Vì BL được xem như là bằng chứng quan trọng trong các hoạt động vận tải hàng hóa đường biển nên những kiến thức về nó sẽ vô cùng lớn. Như vậy, qua bài viết ngày hôm nay chắc hẳn bạn đã biết được BL là gì trong xuất nhập khẩu và chức năng của vận đơn này rồi nhỉ? Việc hiểu rõ các loại vận đơn và các thông tin quan trọng cũng sẽ giúp cho doanh nghiệp tránh được những rủi ro, tranh chấp và đồng thời cũng tối ưu hóa quy trình vận chuyển hàng hóa quốc tế.
>>> Xem thêm: Giải mã ETD là gì trong xuất nhập khẩu?
